nad reprezentacją pojęciową (propositional), sieciami semantycznymi i schematami, (2) badania dotyczące wyobrażeń (mental images) - konkretnych, określonych w czasie i prze- strzeni. W pomiarze dydaktycznym przydatna jest hipoteza sformułowana przez Konstantego Lecha (1964), a rozwinięta przez Ludwika Kołkowskiego i Stefana Kwiatkowskiego (1994, rozdz. 2.1) - w postaci czteropoziomowego modelu czynności poznawczych. Autorzy sądzą, że informacja jest kodowana w umyśle uczącego się na cztery różne sposoby, a myślenie polega na przetwarzaniu tej informacji bądź na jednym z czterech poziomów, bądź przez przechodzenie z niższych poziomów na wyższe (uogólnianie) lub z wyższych poziomów na niższe (konkretyzacja). Najdłuższa jest droga „od poznania zmysłowego - przez teoretyczny opis rzeczywistości - do praktycznego działania” (tamże, s. 22), odpowiadająca z grubsza podstawowemu modelowi uczenia się przedstawionemu na rys. 4. Tabela 4. Model czynności poznawczych ucznia Poziom Nazwa Treść kodowania i myślenia Przykład pytania egzaminacyjnego* I Spostrzeganie przedmiotów zjawisk i Na Poznanie zmysłowe czynności i czynności motorycznych; tworzenie przedstawiono szczegółowych obrazów zmysłowych czynność Modele niżej podanych prawidłowo zaciśnięcia wałka rysunków wykonaną w uchwycie trzyszczękowym? motoryczne II którym z Tworzenie uogólnionych obrazów Co się stanie, gdy na wale korbowym silnika wyobrażeniowe przedmiotów, zjawisk i czynności osadzi się łożyska toczne ze zbyt dużym wciskiem? Modele Wykorzystanie symboliczne III pojęć, symboli, Który z podanych planów obróbki tego znaków werbalnych i graficznych przedmiotu należy wybrać, aby zapewnić najniższą pracochłonność w danym warsztacie szkolnym? Struktury Strukturalne opisy zjawisk; prawa, Jaką moc z akumulatora o napięciu 6V teoretyczne IV zasady i teorie pobiera żarówka, jeżeli amperomierz wskazuje prąd 4A? * Wszystkie przykłady są podane za: L. Kołkowski i S. Kwiatkowski Elementy teorii kształcenia zawodowego. Poziomy I (spostrzeganie) i II (wyobrażenia) można zaliczyć do dziedziny praktycznej (konkretnej), a poziomy III (pojęcia) i IV (teoria) - do dziedziny poznawczej (uogólnionej) kształcenia. Wszakże należy się wystrzegać, co słusznie podnoszą humaniści, określania tych