dziedzin jako „niższej” i „wyższej ”. Gdyby tak przyjąć, to sztuka i literatura, jako odwołujące się do wrażeń zmysłowych i wyobrażeń, musiałyby stać niżej niż nauka, a osobowość człowieka - niżej niż sztuczna inteligencja komputera. Najlepiej zatem uznać, że trzy dziedziny celów kształcenia - motywacyjna, praktyczna i poznawcza - są równoległe. Tak właśnie je potraktował pionierski zespół roboczy Beniamina Blooma (1956, przedmowa). Taksonomia celów poznawczych Oto prosta taksonomia celów kształcenia dziedziny poznawczej, nazywana „taksonomią ABC” od tytułu książki (Niemierko, 1975), w której po raz pierwszy została przedstawiona: Tabela 5. Taksonomia celów poznawczych Poziom I. Wiadomości A. Czynności ucznia Kategoria Zapamiętanie Przypominanie sobie pewnych terminów, faktów, praw i teorii wiadomości naukowych. Wiąże się to z elementarnym poziomem rozumienia tych Zrozumienie wiadomości wiadomości; uczeń nie powinien ich ze sobą mylić ani zniekształcać. Przedstawianie wiadomości w innej formie niż były zapamiętane, porządkowanie i streszczanie, czynienie podstawą prostego wnioskowania. II. Umiejętności Stosowanie Praktyczne posługiwanie się wiadomościami według podanych wiadomości w uprzednio wzorów. Cel, do którego wiadomości mają być stosowane, nie sytuacjach powinien być bardzo odległy od celów osiąganych w toku ćwiczeń typowych szkolnych. Stosowanie wiadomości sytuacjach Formułowanie problemów, dokonywanie analizy i syntezy nowych w zjawisk, formułowanie planu działania, tworzenie oryginalnych przedmiotów i wartościowanie przedmiotów według pewnych kryteriów. problemowych Taksonomia ABC jest oparta na wzorach amerykańskich (Bloom, 1956), ale jej terminologia jest nam bliska, nawiązuje do szeroko znanego podręcznika Wincentego Okonia (1963), czemu pewnie zawdzięcza popularność. Ma liczne adaptacje przedmiotowe (zob. Niemierko, 1991, s. 63-66). Bywa, niestety, mylona z procesem nauczania (ogniwami lekcji) oraz z normami wymagań na kolejne stopnie szkolne („zapamiętanie wiadomości wystarcza na trójkę”...). Kolejne kategorie taksonomii ABC będą tu zilustrowane przykładami pochodzącymi z planu testu Główne cechy Romantyzmu na przykładzie twórczości Adama Mickiewicza Marii Jolanty Kuczyńskiej (1997) oraz z analizy treści przedmiotu „wprowadzenie do świata