(A) uczestnictwa w działaniu i wytworzenie (D) systemu działań bez (C) nastawienia na odpowiedni rodzaj działania. Taki układ kategorii ułatwia posługiwanie się taksonomią. Poniższe przykłady motywacyjnych „celów edukacji szkolnej” zostały wybrane z projektu reformy polskiego systemu edukacji (Reforma ..., 1998, s. 108-187): A. „Wzmacnianie poczucia tożsamości kulturowej, historycznej, narodowej i etnicznej dziecka” (kształcenie zintegrowane, klasy I-III szkoły podstawowej) „Rozwijanie wrażliwości na cierpienie i przejawy niesprawiedliwości” (kształcenie blokowe, klasy IV-VI szkoły podstawowej) Charakterystyczne czynności ucznia : odbieranie bodźców emocjonalnych i przyjmowanie przewidzianej roli społecznej, ale bez własnego programu działań. B. „Rozwijanie ciekawości poznawczej i aktywności intelektualnej uczniów” (kształcenie blokowe, klasy IV-VI szkoły podstawowej) „Rozwijanie możliwości twórczych: wokalnych, instrumentalnych, multimedialnych (muzyka, liceum sprofllowane - fakultatywnie) Charakterystyczne czynności ucznia : samorzutne rozpoczynanie działania, podejmowanie próby organizacji zastanej sytuacji. C. „Umacnianie wiary we własne siły i możliwość osiągania sukcesów oraz dążenie do osiągania celów (kształcenie zintegrowane, klasy I-III szkoły podstawowej) „Kształtowanie postawy dociekliwości i refleksyjności wobec wiedzy” (edukacja filozoficzna, gimnazjum) Charakterystyczne czynności ucznia : poszukiwanie i samodzielne rozwiązywanie problemów danej dziedziny, dodatnie wartościowanie i przeżywanie tych działań. D. „Ukształtowanie racjonalnego podejścia do problemów życiowych, w tym do kryzysów okresu dojrzewania (...)” (cel ogólny edukacji szkolnej, gimnazjum) „Przygotowanie do życia i podejmowania odpowiedzialnych zadań w społeczeństwie informacyjnym” (informatyka, liceum sprofllowane - fakultatywnie) Charakterystyczne czynności ucznia : systematyczne stosowanie zasad samokształcenia, pokonywanie trudności płynących ze zmian biologicznych, społecznych i technologicznych. Działanie praktyczne Działanie praktyczne jest czynnością ukierunkowaną na zmiany w otoczeniu. Według Tadeusza Tomaszewskiego (1963) jest to podstawowy rodzaj czynności człowieka. Działanie praktyczne odgrywa zasadniczą rolę w kształceniu ogólnym i zawodowym, nie