TŁUSZCZE BADANIE ZACHOWANIA TŁUSZCZU WOBEC WODY Pytanie wprowadzające: Czy można usunąć plamę z tłuszczu wodą? Odpowiedź: Nie, musimy dodać np. płynu do naczyń lub płynu do prania. Opis doświadczenia: - Do zlewki z wodą należy wprowadzić trochę oleju. - Obserwujemy powstanie dwóch warstw WYKRYWANIE WIĄZAŃ PODWÓJNYCH W TŁUSZCZACH Pytanie wprowadzające: Czy wiecie, w jakich produktach spożywczych znajdziemy tłuszcze? Dlaczego jedne są stałe a drugie są ciekłe? Odpowiedź: Masło, smalec, olej roślinny, oliwa. Masło i smalec to tzw. tłuszcze stałe, które zawdzięczają swą postać obecności nasyconych reszt kwasowych (tłuszcze stałe są pochodzenia zwierzęcego.) Olej rzepakowy czy słonecznikowy, oliwa to tłuszcze pochodzenia roślinnego. Dzięki obecności nienasyconych reszt kwasowych występują w stanie ciekłym. Opis doświadczenia: - Na szkiełka zawierające kilka kropel oleju roślinnego oraz kawałek smalcu dodać wkraplaczem kilka kropel roztworu wodnego KMnO 4 . - Na szkiełku z olejem roślinnym następuje odbarwienie roztworu wodnego KMnO 4 oraz wytrącenie brunatnego osadu. Na szkiełku z masłem nie zaobserwowano zmian. Komentarz dydaktyczny: Roztwór wodny KMnO 4 służy do wykrywania wiązań podwójnych. Tłuszcze ciekłe zawierają w swoim składzie chemicznym nienasycone reszty kwasowe, a tłuszcze stałe nasycone reszty kwasowe. Pytania do dyskusji: Dlaczego nie wolno smażyć ponownie na oleju wykorzystanym wcześniej już do smażenia? Jak sprawdzić czy do masła zostały dodane jakieś oleje roślinne? WĘGLOWODANY WYKRYWANIE SKROBI W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH. Pytanie wprowadzające: Wiemy, że jodyna ma właściwości odkażające i stosujemy ją przy przemywaniu ran. Czy wiecie, jakie ma zastosowanie w laboratorium? Odpowiedź: Służy do wykrywanie skrobi. Opis doświadczenia: - Na szkiełka zegarkowe zawierające: - Kisiel - Budyń - Ziemniak - Mąka dodać kilka kropel jodyny i kilka kropel wody. - w każdym przypadku pojawia się granatowe zabarwienie. Pytanie angażujące: Wszystkie te produkty zawierają wspólny składnik. Czy po zapoznaniu się ze składem np. kisielu potraficie powiedzieć, co spowodowało taką zmianę? Odpowiedź: Skrobia Komentarz dydaktyczny: Granatowe zabarwienie świadczy o obecności skrobi w badanych produktach. Pytania do dyskusji: Czy w soku z cebuli jest glukoza? Jak sprawdzić czy jest skrobia w sfałszowanej śmietanie? Czy faktycznie Coca Cola Light nie zawiera cukru? Co zrobić, aby cukier w cukierniczce nie zbrylował się? W jaki sposób pęka kukurydza w trakcie jej prażenia? 32