do biologii w gimnazjum oraz 11 do biologii w liceum. Tabela Treści dotyczące problemów bioetycznych zawarte w Postawie Programowej 2009). Tabela 1. 1. Treści dotyczące problemów bioetycznych zawarte w Postawie Programowej (MEN, (MEN, 2009). poziom kształcenia szkoła podstawowa gimnazjum liceum wybrane treści Podstawy Programowej - wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole na stan środowiska - etapy rozwoju człowieka - zasady dbałości o własne ciało - zasady udzielania pierwszej pomocy - negatywny wpływ alkoholu, nikotyny i substancji psychoaktywnych na zdrowie człowieka, propozycje asertywnych zachowań w przypadku presji otoczenia - przykłady szczepień obowiązkowych i nieobowiązkowych oraz ocena ich znaczenia - transplantacja narządów, przykłady narządów, które można przeszczepiać - znaczenie przeszczepów, w tym rodzinnych, zgoda na transplantację narządów po śmierci - przyjmowanie środków lub leków hormonalnych (np. tabletek antykoncepcyjnych, sterydów) - wpływ różnych czynników na prawidłowy rozwój zarodka i płodu - podstawowe zasady profilaktyki chorób przenoszonych drogą płciową - negatywny wpływ na zdrowie człowieka substancji psychoaktywnych: tytoń, alkohol, narkotyki i środki dopingujące oraz nadużywanie kofeiny i leków oddziałujących na psychikę - choroby człowieka wywoływane przez wirusy oraz zasady profilaktyki tych chorób; w szczególności drogi zakażenia się wirusami HIV, HBV i HCV oraz HPV, indywidualne i społeczne skutki zakażenia - czynniki sprzyjające rozwojowi nowotworów (np. niewłaściwa dieta, tryb życia, substancje psychoaktywne, promieniowanie UV), podstawowe zasady profilaktyki chorób nowotworowych - informacje dołączane do leków, zakaz ich przyjmowania bez wyraźnej potrzeby - podstawowe zasady higieny - inżynieria genetyczna oraz przykłady jej zastosowania; „organizm genetycznie zmodyfikowany (GMO)” i „produkt GMO” - korzyści dla człowieka wynikające z wprowadzania obcych genów do mikroorganizmów oraz przykłady produktów otrzymywanych z wykorzystaniem transformowanych mikroorganizmów - potencjalne korzyści i zagrożenia płynące ze stosowania roślin transgenicznych w rolnictwie oraz transgenicznych zwierząt w badaniach laboratoryjnych i dla celów przemysłowych - klonowanie ssaków, kontrowersje towarzyszące badaniom nad klonowaniem terapeutycznym człowieka - przykłady wykorzystania badań nad DNA - sądownictwo, medycyna, badania ewolucyjne - poradnictwo genetyczne oraz sytuacje, w których warto skorzystać z poradnictwa genetycznego i przeprowadzenia badań DNA - istota terapii genowej i perspektywy jej zastosowania - podstawowe motywy ochrony przyrody (egzystencjalne, ekonomiczne, etyczne i estetyczne) - bierne i czynne palenie tytoniu - niedobór odporności (immunosupresja po przeszczepach, AIDS) i związane z tym zagrożenia - metody wykorzystywane w planowaniu rodziny - istota badań prenatalnych oraz przykłady sytuacji, w których warto z nich skorzystać - sposoby i cele otrzymywania komórek macierzystych - poznanie genomu ludzkiego -konsekwencje dla medycyny, zdrowia, ubezpieczeń zdrowotnych Przeprowadzono również analizę 120 artykułów czasopisma naukowo–dydaktycznego „Biologia w Szkole” pod kątem występujących w nim treści z zakresu bioetyki w odniesieniu do biologii człowieka ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących seksualności człowieka. Publikowane w czasopiśmie materiały dotyczące problemów bioetycznych podzielono na artykuły o charakterze naukowym poruszające problemy nauk biologicznych oraz artykuły o charakterze dydaktycznym zawierające propozycje rozwiązań dydaktycznych (konspekty lekcji). Od 1944 roku, czyli od momentu powstania czasopisma, pojawiło się w „Biologii w Szkole” 120 artykułów dotyczących biologii człowieka, z czego 68 stanowiły te związane z problemami bioetycznymi. W kontekście analizowanych treści, dotyczyły one takich zagadnień jak: badania genetyczne, dom, rodzina, edukacja seksualna, rozmnażanie i rozwój, choroby weneryczne, AIDS (tabela 2). 56