i dialog edukacyjny, aktywność i kreatywność uczniów i nauczycieli, humanizacja szkolnego życia, przyszłościowa orientacja projektów edukacyjnych i programów nauczania. Być może drogą do nowoczesności szkoły jest jej demokratyzacja – demokratyczna edukacja i szkoła rozwiązałyby spory, trudności edukacyjne i społeczne. Człowiek jest najwyższą wartością w nowoczesnym systemie wartości. Organizacja i strategie edukacyjne mają kształtować w uczniach możliwość dostrzegania swojego miejsca w sukcesie edukacyjnym i życiowym. Nowoczesna szkoła powinna dążyć do podejmowania zdrowotnych wyzwań XXI wieku przy wykorzystaniu treści biologicznych i higieny. Mówienie o humanizacji edukacji biologicznej wydaje się zbędne, biorąc pod uwagę fakt, że biologia z natury zajmuje się anatomią i fizjologią człowieka. Podstawa programowa gimnazjum kładzie duży nacisk na biologię człowieka. Humanizacja polega na zajmowaniu się człowiekiem i uczeniu się szacunku do niego [Sawiński, 2009]. Kontrowersyjność problemów bioetycznych jest ogromna – należy przy tym pamiętać, że źle podana wiedza z tego zakresu, źle wpływają na decyzje ludzi. Literatura: Adamscy A. & Z. (2005): Osiągnięcia współczesnej biologii i medycyny a problemy etyczne. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. Adamscy A., Z. (2005): Joker w talii. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. Bobrzyńska E., Stawiński W., Walosik A. (1999): Program nauczania w lasach IV-VI szkoły podstawowej. Przyroda. Wydawnictwo KUBAJAK Bobrzyńska E., Potyrała K., Stawiński W., Walosik A. (2002): Biologia dla wszystkich. Program nauczania biologii w klasach I – III liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. Wydawnictwo Edukacyjne. Kraków, 2002. Cichy D. (1972): Elementy wychowania seksualnego. [w:] Biologia w Szkole, nr 5. Dobrowolska H. (1995): Odpowiedzialność w życiu seksualnym. [w:] Biologia w Szkole, Elbanowska S., Szylarska-Kowalska E., Tomalkiewicz J. (1999): Program nauczania dla klas 4-6 szkoły podstawowej, Przyroda. Wydawnictwo JUKA, Warszawa. Filipczuk H. (1971): Rodzina współczesna – jej znaczenie moralne i społeczne. [w:] Biologia w Szkole, nr 2. Fikus M. (1989): Inżynieria genetyczna – osiągnięcia, obawy, nadzieje. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. Flis J. (1997): Bioetyczne problemy w nauczaniu biologii w klasie VII. [w:] Biologia w Szkole, nr 1. Grzegorek J. (1999): Program nauczania. Biologia XXI. WSiP. Warszawa, 1999. Jagusztyn-Krynicka E. (1999): Inżynieria genetyczna w walce z chorobami infekcyjnymi. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. Janczewska A. (1976): Elementy wychowania seksualnego. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. Janczewska A. (1976): Problem człowieka starego. [w:] Biologia w Szkole, nr 1. Joachimiak A., Kłyś M., Kornaś A. (2002): Program nauczania biologii dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym i rozszerzonym. Wydawnictwo Nowa Ewa. Warszawa Kaczmarzyk M., Kopeć D., Sitek B., Augustyniak M., Trząski L. (2002): Program nauczania. Biologia. Poziom podstawowy dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. Wydawnictwo KUBAJAK Kamecka-Krupa J. (2001): Program nauczania biologii w klasach I – III gimnazjum. MEN, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2001. Katolo A. (1997): ABC bioetyki. Wydawnictwo Diecezjalne, Lublin, 1997. Kołątaj A. (1991): Zapłodnienie zewnętrzne u ludzi – problemy i wątpliwości. [w:] Biologia w Szkole, nr 3. 63