Teorie i badania O konstrukcjonizmie i ośmiu zasadach skutecznego uczenia się według Seymoura Paperta dr Andrzej Walat ERITUM 4 (7) / 2007 1. Co to jest konstrukcjonizm Konstruktywizm, do niedawna nie- zauważany przez polską pedagogikę, stał się ostatnio modny, ale kon- strukcjonizm – jeden z najbardziej interesujących i żywych nurtów konstruktywizmu – jest ciągle nie- znany. Takie hasło nie występuje w aktualnych polskich słownikach pedagogicznych. Głównym przed- stawicielem konstrukcjonizmu jest Seymour Papert, jeden z najwybit- niejszych światowych autorytetów w dziedzinie edukacji, w Polsce zna- ny jedynie jako twórca języka Logo. Papert urodził się w 1921 roku w Po- łudniowej Afryce. W latach 1954-58 poświęcił się badaniom matematycz- nym na Uniwersytecie Cambridge w Wielkiej Brytanii. Następne pięć lat (1958-63) spędził w Genewie, współpracując z Piagetem. Wreszcie w latach 60. przeniósł się do Sta- nów Zjednoczonych, gdzie wspólnie z Marvinem Minskim współtworzył ważną instytucję naukową – Labora- torium Sztucznej Inteligencji (LAI) na sławnej uczelni MIT w Cambrid- ge w stanie Massachusetts. W tym czasie stworzył Logo – język pro- gramowania i środowisko aktyw- nego uczenia się przez tworzenie. W ostatnich latach patronował wielu różnorodnym i ważnym inicjaty- wom edukacyjnym. W Polsce ukaza- ła się jego ważna pionierska książka Burze mózgów, dzieci i komputery. Dokumentację jego ogromnego do- robku można znaleźć w Internecie. Wpisanie w popularnej wyszukiwar- ce Google hasła „Seymour Papert” otwiera listę ponad dwustu tysięcy adresów stron prezentujących jego poglądy i dorobek. Konstrukcjonizm, jak każda od- miana konstruktywizmu, głosi że Children don’t get ideas they make ideas (Dzieci nie dostają idei, one je tworzą), ale „uczące się dzieci two- rzą nowe idee szczególnie skutecznie wtedy, gdy są aktywnie zaangażowa- ne w konstruowanie różnego rodza- ju artefaktów – może to być robot, poemat, zamek z piasku, program komputerowy lub cokolwiek innego, czym można się podzielić z innymi i co może być przedmiotem wspól- nej analizy i refleksji”. Konstruk- cjonizm kładzie równy nacisk na trzy aspekty rozwoju poznawczego: mentalny (procesy konstruowania wiedzy w głowie ucznia), społeczny (uczenie się przez współpracę i dys- kusję z innymi ludźmi) oraz mate- rialny (konstruowanie materialnych reprezentacji abstrakcyjnych idei). 2. Osiem wielkich idei konstrukcjonistycznych Seymoura Paperta Chociaż podstawowa idea, że dzie- cko nie jest odbiorcą, ale jest twórcą swojej wiedzy, ma ogromne i podsta- wowe znaczenie, istota konstrukty- wizmu w ogóle i konstrukcjonizmu w szczególności nie redukuje się do tej jednej tezy. Równie ważne są inne szczegółowe zasady charakteryzują- ce istotę tych kierunków i kierujące postępowaniem nauczycieli prakty- ków. Przykładem takiego systemu zasad może być osiem wielkich idei kostrukcjonistycznych, które Sey- mour Papert sformułował na użytek zespołu realizującego ciekawy ekspe- ryment pedagogiczny: Laboratorium konstrukcjonistycznego uczenia się (CLL – Constructionist Learning Laboratory). Jest to niestandardowa szkoła w więzieniu dla młodocia- nych w stanie Maine w USA. Wię- cej informacji o tym eksperymencie można znaleźć w referacie Garyego Stagera wygłoszonym na konferencji EUROLOGO 2005, dostępnym na