Kompetencje poznawcze uczniów w świetle wybranych modeli uczenia się Katarzyna Socha Od wieków w centrum zainteresowania różnych grup naukowców znajduje się problematyka związana z mechanizmami uczenia się . Fizjolodzy zastanawiają się nad sposobem przechowywania informacji w mózgu, psychologów interesuje proces zmian rozwojowych uczenia się i pamięci, a dydaktyków działania intelektualne i motoryczne uczniów w procesie kształcenia [Włodarski, 1998]. Pojecie uczenie się w edukacji nabierało różnych znaczeń. Uczenie się za Ostaszewskim 2006 to proces powstawania (poprzez doświadczenie) względnie trwałych zmian w zachowaniu się jednostki. W innej definicji uczenie się to przyswajanie sobie czegoś, zachodzi z zaangażowaniem układu nerwowego celem zmian w zachowaniu, które mogą mieć różną trwałość [Ledzińska, 1996]. Wg Anderson’a uczenie się to proces w którym poprzez doświadczenia nabywane przez ucznia, następują względnie trwałe zmiany w jego zachowaniu. Klasyczne modele uczenia się Na przestrzeni wieków zmieniały się poglądy na temat ludzkiego poznania, każda koncepcja wnosiła coś nowego do widzenia procesu poznawczego. Możemy zaobserwować zmiany polegające na zastąpieniu tradycyjnych metod nauczania w których główną rolę odgrywał nauczyciel do nauczania wspomaganego technologią informacyjną. Studiując literaturę przedmiotu możemy wyróżnić dwa podstawowe klasyczne modele uczenia się model empiryczny i behawiorystyczny. Pedagogika empiryczna pochodzi od J. Locke’a 1693, który zakładał, że „wiedza nasza pochodzi wyłącznie z doświadczenia, umysł jest sam przez się niezapisaną tablicą, którą zapisujemy doświadczeniami”. Model zakładał liniową reakcję między nauczycielem (tym który ma wiedzę), a uczniem (który jest odbiorca i zapamiętuje informacje). (Rys. 1.) Rys. 1. Schemat powstawania wiedzy wg teorii empirycznej. Z kolei koncepcja behawiorystyczna bazowała na doświadczeniach dostarczanych przez z modelu warunkowania klasycznego prezentowanego przez Pawłowa (Rys.2.). Autor zakładał iż bodziec wywołanie reakcji (bodziec warunkowy). Przyjęcie założeń Pawłowa spowodowało falę pierwotnie obojętny podany z bodźcem bezwarunkowym (wrodzonym) powoduje wywołanie krytyki tego (bodziec ze warunkowy). porównanie człowieka Pawłowa spowodowało falę krytyki tego nurtu względu na reakcji nurtu Przyjęcie założeń do zwierząt jako równych w konstruowaniu zachowań i nie uwzględnieniu reakcji zwierząt jako równych w u człowieka. ze względu na porównanie człowieka do wyższych które występują konstruowaniu zachowań i nie uwzględnieniu reakcji wyższych które występują u człowieka. środowisko założycielem był Watson. Układ bodziec- reakcja, powoduje iż bodziec pierwotnie obojętny podany J. z bodźcem bezwarunkowym (wrodzonym) został zapożyczony Bodziec Reakcja Rys. 2. Schemat powstawanie wiedzy wg teorii behawiorystycznej Ryc. 2. Schemat powstawania wiedzy wg teorii behawiorystycznej 81 Behawioryści podkreślali rolę doświadczenia w przyswajaniu nowych informacji. Thorndike przedstawił model warunkowania instrumentalnego (sprawczego) zgodnie, z